Nocne pobudki. Część 2. Psychologia snu.

W części pierwszej zostały opisane warunki, które zapewniają jakościowy sen i odpoczynek dziecku. W niniejszej części zostaną opisane możliwe przyczyny zaburzeń snu o charakterze psychologicznym albo takie, które są związane z indywidualnymi cechami dziecka.

Dlaczego zdrowe dziecko z optymalnym rytmem dnia czuwa w nocy?

PrzyczynaJak się ujawnia?Co może pomóc?
Skoki rozwojowePo przebudzeniu dziecko od razu zaczyna doskonalić nowe umiejętności - przewraca się, siada i raczkuje, wstaje, rozmawia, bawi się, wydostaje się z łóżeczka itd.
  • Trenować nowe umiejętności w dzień, żeby dziecko szybciej się z nimi oswajało.
  • Uczyć dziecko kłaść się z powrotem po tym, jak usiądzie albo wstanie.
  • Trzymać się ustalonego rytmu dnia.
  • Zapewniać jakościowe wyciszenie przed snem.
  • Wcześniej usypiać na sen nocny.
Lęk samotnościDziecko boi się zostać samo, nie puszcza mamy, budzi się w nocy, żeby upewnić się, że jest ona obok.
  • Często wchodzić do pokoju dziecka z własnej inicjatywy.
  • Przed snem opowiadać o tym, jakie ciekawe wspólne zabawy będą jutro.
  • Wybrać zabawkę-przytulankę do spania.
  • Uczyć pewności siebie.
  • Zapewniać jak najwięcej bliskości i kontaktu w ciągu dnia, a szczególnie wieczorem.
Lęk ciemnościDziecko boi się potworów pod łóżkiem, cieni, itp.
  • Zostawić niezbyt jasną lampkę nocną (stopniowo zmniejszać jej jasność).
  • Razem sprawdzać pokój przed snem.
  • Zostawiać otwarte drzwi.
  • Wchodzić razem z dzieckiem do ciemnych pokoi i siedzieć w ciemności pod kołdrą.
  • Narysować strach i dorysować mu coś zabawnego albo porwać rysunek i wyrzucić.
Lęk separacjiDziecko jest przestraszone i płacze, nawet gdy mama wychodzi z pokoju na chwilę, nie może zasnąć, w nocy potrzebuje mieć stały kontakt z mamą.
  • Współspanie.
  • Dużo dotykowego kontaktu przed snem.
  • Bajki o tym, że “mama zawsze jest blisko”.
  • Jak najwięcej bliskości i kontaktu w ciągu dnia.
  • Zabawy w “akuku”, “cześć - papa”, chowanego.
  • Zwracać uwagę na to, że “mama poszła, ale na pewno za chwilę wróci”.
  • Nie zostawiać dziecka nagle, bez uprzedzenia.
Problem z wyciszaniemDziecko wycisza się z trudem i nie może zasnąć z powodu indywidualnych cech systemu nerwowego albo w wyniku bolesnych kolek, po których i dziecko, i rodzice są bardziej zdenerwowani. Długo się wycisza, potrzebuje pomocy by usnąć, zaczyna płakać, kiedy odkłada się je do łóżeczka.
  • Uczyć samodzielnego wyciszania podczas czuwania.
  • Uczyć samodzielnego usypiania.
  • Szczególną uwagę poświęcać wyciszającemu rytuałowi przed snem.
  • Unikać mocnych, emocjonalnych przeżyć.
StresDziecko nie może zasnąć z powodu przeprowadzki do nowego miejsca zamieszkania, urodzenia młodszego rodzeństwa, napiętej sytuacji w rodzinie itd.
  • Uważnie pilnować rytmu dnia.
  • Przestrzegać ustalonego wyciszającego rytuału przed snem.
  • Aktywnie słuchać i omawiać emocje dziecka.
Wzmożona wrażliwość (indywidualna osobliwość dziecka)Wzmożona wrażliwość sensoryczna i emocjonalna powoduje, że sen staje się uważny i płytki. Na jakość snu również mogą mieć wpływ sytuacja geomagnetyczna, zmiany pogody itd.
  • Liczyć się z indywidualnymi cechami dziecka.
  • Minimalizować wpływ drażniących czynników (piżama bez szarpiących szwów i metek, sen w zupełnej ciemności, cisza, “biały szum” itd.)
  • Poświęcać więcej czasu na przygotowanie do snu i wyciszenie.

Możliwy scenariusz postępowania:

  • Upewnijcie się, że wasze dziecko jest zdrowe (wizyta u pediatry, neurologa, innych specjalistów).

  • Prowadźcie dziennik snu, co najmniej przez tydzień zaznaczając nowe umiejętności, które pojawiły się w tym czasie.

  • Za pomocą własnych notatek spróbujcie wywnioskować, co może być przyczyną występujących zaburzeń snu.

  • Spróbujcie zmniejszyć wpływ czynnika powodującego zaburzenia. Jeśli problem kryje się w nieadekwatnym do wieku rytmie dnia, spróbujcie go zmienić.

  • Ważne jest, by bardzo dobrze wyciszyć dziecko przed snem. W tym celu należy spędzać czas spokojnie, przy niejasnym świetle i w ciszy aż dziecko zupełnie się nie wyciszy.

  • Codziennie powtarzajcie ten sam wyciszający rytuał, który może się składać z różnych wyciszających czynności.

  • Zapewniajcie dziecku dużo uwagi, kontaktu i bliskości w ciągu dnia, a w szczególności przed snem. Właśnie rodzic jest w stanie pomóc dziecku przeżyć wszystkie wrażenia z dnia (przede wszystkim trwogi i obawy).

  • Odczekajcie 1-2 tygodnie na skutek powyższych działań, zegar biologiczny powinien się dostosować do nowej sytuacji. Natychmiastowej reakcji raczej nie można się spodziewać. Problem narastał stopniowo i nie zniknie tak szybko. Ale konsekwentne i cierpliwe postępowanie na pewno zmieni sytuację na lepsze, trzeba mieć tę pewność.

Zostaw komentarz